Poslednjih godina problem zagađenja mora plastikom postaje sve ozbiljniji i postoji hitna potreba za pronalaženjem efikasnih rešenja. Nedavno su istraživači sa Holandskog instituta za oceanografiju (NIOZ) otkrili da gljivice koje žive u okeanu mogu razgraditi plastični polietilen (PE), donoseći novu nadu za rješavanje ovog globalnog ekološkog problema. Rezultati istraživanja objavljeni su u časopisu Science of the Total Environment.
Degradatori plastike u okeanu
Ova studija otkriva da gljiva Parengyodontium album koegzistira s drugim morskim mikroorganizmima na tankim slojevima plastičnog otpada i da je sposobna razgraditi polietilen (PE), najčešću plastiku u oceanu. Morski mikrobiolozi NIOZ-a, u saradnji sa Univerzitetom u Utrechtu, Fondacijom za čišćenje okeana i istraživačkim institucijama u Parizu, Kopenhagenu i St. Gallenu, u Švicarskoj, otkrili su da ova gljiva može razgraditi PE u ugljični dioksid.
Istraživački tim traži mikroorganizme koji razgrađuju plastiku u žarištima zagađenja plastikom u sjevernom Pacifiku. Izolirali su morske gljive iz prikupljenog plastičnog otpada i uzgajali ih u laboratoriji koristeći specijalnu plastiku koja sadrži označeni ugljik. Istraživanja su pokazala da P. album gotovo ne koristi ugljik iz PE prilikom razgradnje PE, već umjesto toga većinu PE pretvara u ugljični dioksid i emituje ga. Iako ovaj proces proizvodi ugljični dioksid stakleničkih plinova, njegova količina je ekvivalentna količini koju emituje ljudsko disanje i neće donijeti nove ekološke probleme.
Ključna uloga ultraljubičastog zračenja
Istraživači su također otkrili da je ultraljubičasto zračenje na sunčevoj svjetlosti ključno da gljive koriste PE kao izvor energije. U laboratoriji, P. album može samo degradirati PE izložen ultraljubičastom svjetlu, što znači da u okeanu ova gljiva može razgraditi samo plastiku koja pluta na površini mora. Ultraljubičasto zračenje može ne samo mehanički razgraditi plastiku, već i potaknuti proces biorazgradnje morskih gljiva.
Potencijal dubljeg gljivične degradacije
Iako P Album nije u stanju razgraditi plastiku koja tone duboko u okean, istraživači predviđaju da u okeanu mogu postojati i druge neotkrivene gljive koje također mogu razgraditi plastiku. Istraživači NIOZ-a sugeriraju da su morske gljive sposobne razgraditi složene ugljične materijale, tako da može biti više vrsta gljiva uključenih u degradaciju plastike.
Hitnost zagađenja plastikom
Svake godine ljudi proizvedu preko 400 milijardi kilograma plastike, a očekuje se da će se taj broj barem utrostručiti do 2060. godine. Velika količina plastičnog otpada na kraju se slijeva u ocean, od polarnih područja do tropskih krajeva, plutajući u površinskim vodama i tone u morsko dno, formirajući ono što je poznato kao "plastična supa". Glavni istraživač NIOZ-a Vaksmaa istakao je da se velika količina plastike akumulira u suptropskoj cirkulaciji, koja je gotovo stacionarna, što otežava izlazak plastike kada uđe. Samo u suptropskoj cirkulaciji sjevernog Pacifika odlutalo je oko 80 miliona kilograma plastike, što je čini jednom od šest najvećih globalnih cirkulacija.
S intenziviranjem globalnog zagađenja plastikom, posebno je važno tražiti i proučavati više mikroorganizama koji razgrađuju plastiku. Otkriće albuma Parengyodontium pruža nam nova rješenja, ali još uvijek moramo nastaviti istraživati i pronaći više organizama koji mogu razgraditi plastiku u različitim sredinama kako bismo zajednički odgovorili na ovaj globalni izazov. Kontinuiranim naporima od nas se očekuje da postepeno smanjimo opasnost od plastičnog zagađenja za morske ekosisteme i zaštitimo budućnost Zemlje.
